Tên truyện: Sơn Tinh, Thủy Tinh
Thể loại: Truyện truyền thuyết Việt Nam
Nhân vật: Vua Hùng, Mỵ Nương, Sơn Tinh, Thủy Tinh
Nội dung chính: Truyện kể về cuộc kén rể của Vua Hùng cho công chúa Mỵ Nương. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều là những vị thần tài giỏi, có sức mạnh phi thường. Vì Sơn Tinh mang lễ vật đến trước nên được cưới Mỵ Nương. Thủy Tinh đến sau, tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng không thắng được. Từ đó, hằng năm Thủy Tinh lại dâng nước gây mưa bão, lũ lụt để trả thù Sơn Tinh.
Bài học/ý nghĩa: Truyện giải thích hiện tượng mưa bão, lũ lụt hằng năm ở nước ta. Qua đó, truyện thể hiện trí tưởng tượng phong phú của nhân dân và ca ngợi sức mạnh, ý chí của con người trong việc chống chọi với thiên tai.
Đoạn 1. Vua Hùng kén rể
Vua Hùng Vương thứ mười tám có một cô con gái xinh đẹp tên là Mỵ Nương. Khi công chúa đến tuổi trưởng thành, nhà vua muốn tìm cho nàng một người chồng xứng đáng nên tổ chức cuộc so tài để chọn phò mã.
Đoạn 2. Sơn Tinh và Thủy Tinh xuất hiện
Rất nhiều người tài giỏi từ khắp nơi kéo về kinh thành. Trong số đó có hai người phi thường: Sơn Tinh là Thần Núi và Thủy Tinh là Thần Biển. Cả hai đều có tài phép hơn người.
Đoạn 3. Hai vị thần trổ tài
Sơn Tinh khua tay làm cây cỏ mọc lên thành rừng, đất nổi lên thành núi. Thủy Tinh cũng trổ tài, gọi gió mạnh thổi tới và làm nước biển dâng cao. Vua Hùng thấy cả hai đều tài giỏi nên rất khó lựa chọn.
Đoạn 4. Vua Hùng ra điều kiện sính lễ
Cuối cùng, Vua Hùng quyết định ai mang lễ vật đến trước vào sáng hôm sau sẽ được cưới Mỵ Nương. Lễ vật gồm một con voi chín ngà, một con gà trống chín cựa và một con ngựa chín bờm.
Đoạn 5. Sơn Tinh đến trước
Sáng hôm sau, khi mặt trời vừa lên, Sơn Tinh đã mang đầy đủ lễ vật đến trước. Nhà vua giữ lời hứa, cho Sơn Tinh cưới Mỵ Nương. Sơn Tinh đưa công chúa về núi Tản Viên.
Đoạn 6. Thủy Tinh nổi giận
Thủy Tinh đến sau, biết mình đã thua nên vô cùng tức giận. Thủy Tinh cho quân đuổi theo Sơn Tinh, gọi cuồng phong, sấm sét và dâng nước biển lên cao để đánh Sơn Tinh.
Đoạn 7. Sơn Tinh chiến thắng
Nước dâng lên bao nhiêu, Sơn Tinh lại nâng núi cao lên bấy nhiêu. Cuộc chiến kéo dài nhiều ngày làm dân chúng khổ sở vì ngập lụt. Cuối cùng, Thủy Tinh không thắng được nên phải rút lui. Từ đó, hằng năm Thủy Tinh lại dâng nước gây mưa bão để trả thù Sơn Tinh.